Oś Świata/W świat z klasą – o edukacji globalnej w szkole

Na co położyć nacisk?

08.06
2013

W przygotowywaniu ćwiczeń dotyczących tematów globalnych warto zwrócić szczególną uwagę na kilka czynników, które mają szczególne znaczenie dla skuteczności proponowanych zajęć.

Wśród tych czynników są:

  • zachęcanie uczniów do zadawania pytań
  • poszukiwanie powiązań pomiędzy ludźmi i zjawiskami
  • odkrywanie i porównywanie różnych punktów widzenia i opinii
  • zachęcanie młodych ludzi do zaangażowania

Zadawanie pytań

Uczniowie będą uczyli się bardziej efektywnie, jeśli będą mogli zadawać pytania.

  • Gdy uczniowie sami zadają pytania, są bardziej zaangażowani w proces uczenia się.
  • Zadanie pytań kluczowych nadaje strukturę procesowi uczenia się.
  • Zadawanie pytań skłania do refleksji nad naszymi przekonaniami i stereotypami (np. „Dlaczego tak myślisz?”).

Jedną z ról nauczyciela jest zachęcanie uczestników do zadawania podobnych pytań.

Dobrym ćwiczeniem jest na przykład „Łańcuch pytań DLACZEGO”, w którym uczniowie poszukują różnorodnych przyczyn danego zjawiska.

Łączenie faktów i zjawisk

Nauczyciel powinien zachęcać uczestników do łączenia faktów i zjawisk na kilku poziomach:

  • poszukiwanie związków pomiędzy ludźmi żyjącymi w różnych regionach świata (np. poprzez handel międzynarodowy powiązani są robotnicy w fabryce i konsumenci);
  • poszukiwanie połączeń pomiędzy tematami, które są omawiane (np. handel międzynarodowy  i ubóstwo);
  • pokazywanie połączenia tego, co lokalne z tym, co globalne (np. odpowiedzialne wybory konsumenckie rodziny i ich wpływ na warunki pracy w odległych fabrykach).

 

Odkrywanie różnych punktów widzenia i wartości

Edukacja globalna zakłada między innymi:

  • świadomość, że nasze przekonania i poglądy wynikają z naszego systemu wartości (np. to jak oceniamy przyczyny ubóstwa), a inni mogą zupełnie inaczej postrzegać te same zagadnienia;
  • poszanowanie innych punktów widzenia, nawet w sytuacji, w której się z nimi nie zgadzamy.

Jest kilka metod, które pomagają uczniom porównać poglądy i odpowiedzieć sobie na pytanie, skąd wynikają ich przekonania. Jednym z nich jest dyskusja TAK/NIE lub praca na tekstach wyrażających odmienne opinie na te same problemy. Do podobnej pracy nadają się również bardzo dobrze wszelkiego rodzaju debaty (oksfordzka, panelowa, akwarium, etc.)

Zachęta do zaangażowania

Edukacja globalna stawia sobie za cel zachęcenie do zaangażowania na rzecz zmiany w skali globalnej i lokalnej. W tym kontekście konieczne jest:

  • tłumaczenie uczniom, że działania podejmowane przez zwykłych ludzi (np. odpowiedzialne wybory konsumenckie) mają znaczenie;
  • pokazywanie uczniom sposobów odpowiedzialnego zaangażowania i motywowanie do niego;
  • wyposażanie uczestników w umiejętności potrzebne do podejmowania działań mądrych i skutecznych.

Dobrze, jeśli zajęcia dotyczące wyzwań globalnych i współzależności kończą się refleksją nad możliwością zmiany sytuacji. Takim podsumowaniem pracy nad pewnym działem może być ćwiczenie „Wizja przyszłości”, w którym uczniowie opisują sytuację obecną, kreślą dwa scenariusze: najbardziej prawdopodobny i najbardziej optymistyczny a następnie wspólnie zastanawiają się nad tym, jak może być ich rola w uniknięciu negatywnego scenariusza rozwoju sytuacji lub sprowokowaniu pozytywnych zmian.

Temu samemu celowi może służyć omawianie uczniami przykładów działań podejmowanych przez społeczeństwo, biznes i rządy, które doprowadziły do pozytywnych zmian, pokazywanie sylwetek liderów społecznych, którzy zainicjowali podobne procesy oraz analizowanie skuteczności poszczególnych form zaangażowania obywatelskiego.

Warto też zachęcić do zaangażowania w jedno z działań, które zaproponują uczniowie (nawet jeśli będzie to „tylko” wypromowanie strony wybranej kampanii społecznej przez swoje konto na Facebooku).

Tekst powstał na podstawie „Getting started with Global Citizenship: A Guide for New Teachers”, Oxfam GB 2008 i materiałów CEO.

1
Dodaj komentarz

1 Comment threads
0 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
1 Comment authors
avatar Recent comment authors
  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
avatar
Gość
Jacek

Czasami myślę że gdy piszemy o motywacji do zajmowania się problemami globalnymi i zachęcaniu do tego, to pomijamy istnienie blokującego zaangażowanie zniechęcenia do działań i bezsiliności w sprawach świata. Jeśli ktoś nie działa bo nie wierzy, że jego działania mają znaczenie, to zachęcanie go lub motywowanie będzie mało skuteczne. Może zwiększać poczucie winy, że nie pomagam potrzebującym, ale nie da siły do działania.