Oś Świata/W świat z klasą – o edukacji globalnej w szkole

Edukacja globalna w szkole na kilka sposobów

01.06
2013

Nauczyciele zainteresowani tematyką edukacji globalnej i chcący częściej poruszać w pracy z uczniami na temat globalnych współzależności mają ku temu szereg okazji nawet wtedy, kiedy podstawa programowa nie mówi o tym wprost. Poniżej opisuję kilka sposobów na wprowadzenie do swojej pracy odwołań globalnych bez konieczności przeznaczania na to dużej ilości czasu.

Pierwszym, najbardziej oczywistym sposobem jest wyszukanie w podstawie programowej swojego przedmiotu bezpośrednich nawiązań do spraw globalnych. W nowej podstawie programowej kształcenia ogólnego ich nie brakuje – w szczególności na lekcjach wiedzy o społeczeństwie, geografii, biologii i historii. Poniżej kilka podobnych przykładów z III etapu edukacyjnego:

  • biologia – 10.1. Uczeń przedstawia przyczyny i analizuje skutki globalnego ocieplenia klimatu.
  • biologia – 10.3. Uczeń proponuje działania ograniczające zużycie wody i energii elektrycznej oraz wytwarzanie odpadów w gospodarstwach domowych.
  • historia – 32. 4. Uczeń ocenia pozytywne i negatywne skutki polityki kolonialnej z perspektywy europejskiej oraz kolonizowanych społeczności i państw.
  • historia – 16.2. Uczeń ocenia wpływ odkryć geograficznych na życie społeczno-gospodarcze i kulturowe Europy oraz dla Nowego Świata.
  • wiedza o społeczeństwie – 5. 4. Uczeń wyjaśnia, podając przykłady, jak obywatele mogą wpływać na decyzje władz na poziomie lokalnym, krajowym, europejskim i światowym.
  • wiedza o społeczeństwie – 9. 4. Uczeń uzasadnia, że można równocześnie być Polakiem, Europejczykiem i członkiem społeczności światowej.
  • wiedza o społeczeństwie – 23. 1. Uczeń porównuje sytuacje w krajach biednego Południa i bogatej Północy i wyjaśnia na przykładach, na czym polega ich współzależność.
  • wiedza o społeczeństwie – 23. 4 Uczeń rozważa, jak jego zachowania mogą wpływać na życie innych ludzi na świecie (np. oszczędzanie wody i energii, przemyślane zakupy).
  • geografia – 10. 6. Uczeń opisuje kontrasty społeczne i gospodarcze w Indiach; wyjaśnia przyczyny gwałtownego rozwoju nowoczesnych technologii.
  • geografia – 10. 12 Uczeń identyfikuje konflikt interesów pomiędzy ekologicznymi skutkami wylesiania Amazonii a jej gospodarczym wykorzystaniem; określa cechy rozwoju i problemy wielkich miast w Brazylii.

W internecie można znaleźć przegląd podstawy programowej, który wskazuje wątki umożliwiające odwoływanie się do tematyki globalnej tutaj >>

Drugim sposobem wprowadzenia powiązań globalnych jest odwołanie się do przykładów z krajów globalnego Południa, wtedy kiedy omawiamy zagadnienia ogólne – na zajęciach wiedzy o społeczeństwie może to być przypadek omawiania ruchów działających na rzecz praw człowieka i demokracji (Solidarność, Martin Luther King, Gandhi, Dalajlama, współczesne ruchy na rzecz praw kobiet w Iranie, itd.). W podobny sposób przy okazji omawiania sposobów wpływania na decyzje władz publicznych można odwołać się do przykładów działań obywatelskich z różnych stron świata. W podobny sposób treści globalne można wprowadzać na języku polskim, np. poprzez odwołania do przykładów z innych krajów w interpretacji tekstów kultury.

Trzecim sposobem jest instrumentalne wykorzystanie materiałów źródłowych dotyczących tematyki globalnej lub krajów globalnego Południa przy kształceniu innych umiejętności. Przykładem może być tutaj język angielski, na zajęciach językowych uczniowie mogą poznawać nowe słownictwo (z zakresów tematycznych przewidzianych podstawą programową) korzystając z tekstów dotyczących problematyki globalnej, mogą też poznawać tajniki gramatyki korzystając ze zdań i zwrotów, które przy okazji przekazują podstawowe informacje o świecie.

Czwartym sposobem wprowadzenia nawiązań do tematyki globalnej jest realizacja projektu uczniowskiego, który wymaga (lub umożliwia) pogłębienie wiedzy na temat globalnych współzależności (np. problem dostępności wody pitnej na świecie) lub odwołanie się do przykładów dotyczących globalnego Południa (np. poszukiwanie w kulturze popularnej odwołań do kultur państw Ameryki Łacińskiej, Azji, Afryki).

W nowym projekcie prowadzonym przez Centrum Edukacji Obywatelskiej („W świat z klasą”) pracujemy z nauczycielami nad tym, by wspólnie zaproponować podobne pomysły na włączanie tematyki edukacji globalnej do zajęć przedmiotowych z języka polskiego, języka angielskiego, wiedzy o społeczeństwie, historii, biologii i plastyki. Już w najbliższych miesiącach będziemy mogli pokazać nowe materiały, które będą owocem pracy nauczycieli, z którymi teraz współpracujemy.

Dodaj komentarz

  Subscribe  
Powiadom o