Oś Świata/Oś świata Jacka Strzemiecznego

Edukacyjne e-portfolio

29.04
2014

Edukacyjne e-portfolio jest użytecznym narzędziem służącym przejęciu przez ucznia odpowiedzialności za proces uczenia się. Dzięki niemu uczeń może obserwować własne uczenie się, poddać je refleksji i podjąć decyzję, jak ukierunkować swój dalszy rozwój. Dzięki e-portfolio można w łatwy sposób zaprezentować efekty własnej pracy, a elektroniczna forma wspiera współpracę z nauczycielem i z innymi uczniami. 

Umożliwienie uczniowi zwiększenia kontroli nad procesem uczenia się, pomaga mu się uczyć.  Powinniśmy odchodzić od tradycyjnego model edukacji, w którym nauka szkolna polega na przekazywaniu przez nauczyciela wiedzy i skutecznej absorbcji jej przez ucznia („wlewanie wiedzy do głów uczniów”). Powszechna edukacja, zorganizowana na modłę masowej produkcji przemysłowej, potrafi krzywdzi nasze dzieci w zakresie podstawowej kompetencji ludzkiej, jaką jest chęć i zdolność do uczenia się.

Uczenie się będzie skuteczniejsze i głębsze, jeśli uczeń będzie decydował o tym, w jaki sposób się uczy. W edukacji szkolnej chcemy zwiększyć zakres samoregulacji procesu uczenia się. Pozwoli to przejąć przez ucznia odpowiedzialność za własną naukę.

CEO chce poprzez programy Szkołą Ucząca Się (prowadzony wspólnie z Polsko-Amerykańską Fundacją Wolności) oraz Aktywną Edukację (prowadzoną wspólnie z ORE) upowszechnić stosowanie w polskich szkołach metodę edukacyjnego e-portfolia – narzędzia, które umożliwia prezentowanie uczenia się i je może stymulować. Narzędzia, które ma potencjał zmieniania relacji nauczyciel – uczeń poprzez zwiększenie samodzielności ucznia, jako osoby kierującej własnym uczeniem się i danie nauczycielowi narzędzia wpływania na ten proces.

Niniejszy wpis jest zaproszeniem do dyskusji, wymiany doświadczeń i włączenia się w to przedsięwzięcie. Obecnie w CEO pracujemy nad internetowym kursem, który będzie pomagał nauczycielowi wprowadzać do pracy z uczniami e-portfolio. Do tego przedsięwzięcia potrzebujemy pomocy. Zachęcam wszystkich zainteresowanych tą metodą uczenia się do dzielenia się swoimi refleksjami oraz pomysłami na wykorzystanie e-portfolio w rzeczywistości szkolnej.

Definicja. Edukacyjne e-portfolio jest stworzonym w postaci cyfrowej, celowym zbiorem prac ucznia pokazującym jego zainteresowania, włożony przez niego wysiłek, podjęte wybory, drogę rozwoju i osiągnięcia. Stworzono kolekcja przykładów uczenia się powinna być dokonany z aktywnym udziałem ucznia i zawierać kryteria wyboru prac, kryteria oceny ich jakości oraz refleksję ucznia nad swoją pracą, w tym szczególnie przebiegiem uczenia się. Elektroniczna forma portfolia umożliwia jego łatwe udostępnianie i współpracę z nauczycielem przy jego tworzeniu.

Ważne jest, aby odróżniać edukacyjne e-portfolio od e-portfolia zawodowego.  Różnica dotyczy celów i kontekstu.  Jedno ma służyć procesowi własnego rozwoju, a drugie prezentacji siebie i własnych możliwości w celu, np. uzyskania zatrudnienia lub promocji własnej osoby.

Są różne możliwości użycia narzędzi internetowych do tworzenia e-portfolio. Jednak są to kwestie wtórne. Dużo ważniejsze i trudniejsze jest uzyskanie przez nauczyciela jasności, jakie cele chce sobie i uczniom postawić i jak konkretnie mają uczniowie z portfolio pracować i z niego korzystać.

Sukcesem wykorzystania przez ucznia e-portfolia będzie jego refleksja, pozwalająca mu zobaczyć własny proces uczenia się, w tym: przebytą drogę, włożony wysiłek, podejmowane próby i decyzje, popełnione błędy i osiągnięte sukcesy. Chcemy rozwinąć poczucie ucznia, że nauka jest radosnym i skutecznym procesem odkrywania świata.

Inspiracją do tego wpisu był mój udział w sesji „ePortfolios: Collaborative Assessment between Teachers and Students” prowadzonej przez Denise Phillips na konferencji ASCD w marcu 2014 roku oraz lektura stworzonego przez Helen Barrett serwisu poświęconemu elektronicznym portfoliom http://electronicportfolios.org/. Na fundamentalne znacenie samoregulacji w poprawie szkolnego uczeniu się wskazują publikacje Centrum Badań i Innowacji Edukacyjnych OECD oraz John Hattie w Visible Learning for Teachers (2012). Polskie wydanie: John Hattie, Widoczne uczenie się dla nauczycieli (Civitas/CEO 2015) 

19
Dodaj komentarz

9 Comment threads
10 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
8 Comment authors
avataravataravataravataravatar Recent comment authors
  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
avatar
Gość
Iwona Leszczyńska

Do wypowiedzi Jacka dodam, że pracujemy nad kursem internetowym e-portfolio, który ma ruszyć we wrześniu tego roku. Celem tego kursu będzie pomoc wszystkim nauczycielom, którzy chcieliby wprowadzić do pracy z uczniami tę metodę. Uczestnicy szkolenia dowiedzą się między innymi: jak poprzez e-portfolio wspierać rozwój uczniów i zachęcić ich do przyjrzenia się własnej nauce, w jaki sposób zaplanować pracę z e-portfolio w klasie, monitorować ją, udzielać informacji zwrotnej, a także pomagać uczniom w tworzeniu własnej elektronicznej teczki na poziomie celów, treści i technologii. Serdecznie zapraszam wszystkich zainteresowanych metodą e-portfolio do udziału w kursie internetowym, a tych, którzy już mają doświadczenia w… Czytaj więcej »

avatar
Gość
Robert Raczyński

Bardzo chętnie obejrzałbym jakiś program oparty na portfolio, dostosowany do realiów naszej szkoły. Przyznaję, że nie googlałem jeszcze, macie Państwo jakieś linki?

avatar
Gość
Iwona Leszczyńska

Centrum Edukacji Obywatelskiej zaczęło propagować metodę portfolio kilka lat temu poprzez program „Klub Teczka”. Inicjatorką wprowadzenia teczki do pracy z uczniami jest Danusia Sterna, która stosowała tę metodę i pisze o swoich doświadczeniach na naszej stronie internetowej. Na stronie CEO: http://www.ceo.org.pl/pl/ok/news/artykuly-ok w dziale „Teczka OK” znajduje się wiele informacji o tradycyjnym portfolio. Artykuły opisują samą metodę, ale znajdują się tam także dobre praktyki nauczycielskie oraz informacje o wprowadzaniu teczki na różnych etapach kształcenia. Co ważne, większość artykułów to opis doświadczeń samych nauczycieli, którzy zaczęli stosować metodę portfolio w swoich klasach. Myślę, że zapoznanie się z tymi artykułami będzie dobrym punktem… Czytaj więcej »

avatar
Gość
Danusia

Witam zainteresowanych
Faktycznie w Klubie Teczka wymienialiśmy się doświadczeniami w pracy z portfolio. Wtedy (kilka lat temu) nie myśleliśmy jeszcze o e-portfolio. Technologia się rozwija. Wtedy ważne dla nas było, aby teczka towarzyszyła procesowi uczenia się uczniów, aby:
– Była zeszytem przedmiotowym
– Pokazywała uczniowi i nauczycielowi jakie postępy robi uczeń
– Zastępowała podręcznik, czyli była własnym podręcznikiem

Ostatnio myślałam również, że mogłaby pomagać w performance assessment, czyli przesunęłaby odpowiedzialność za przedstawienie efektu na ucznia.
Z perspektywy czasu uważam, ze to był świetny pomysł.
Było z tym sporo pracy, ale efekty….
Polecam
Danusia

avatar
Gość

Czy nauczyciele i szkoły wybierają tę formę edukacji ? W jakim stopniu ?

avatar
Gość
Robert Raczyński

Szkoły? Odpukajmy w niemalowane. Czy wiesz, co by się stało, gdyby z MEN przyszedł „prikaz” odnośnie portfolio (tak jak np. odnośnie projektów)? Koniec metody, początek nowej biurokracji. Nikt nie przejmowałby się portfolio ucznia, tylko sprawozdaniem z prac pozorowanych…

avatar
Gość

Robert, Jacek, zwróćcie uwagę, że użyłem słowa „wybierają” (jedna z zasad „mojej” SZSZiD, to ZASADA WYBORU).
Portfolio to do dobry pomysł. Jest mnóstwo dobrych pomysłów, ale trzeba zadać sobie pytania:
– czy nauczyciele i szkoły(!) mogą wybierać dobre pomysły ?
– czy potrafią wybierać ?
– czy uczą się dokonywania wyborów ?
– czy im się to opłaca ?
– czy ktoś namawia ich do wybierania ?
Po co nauczyciele lub szkoła mają wybrać portfolio ? Czy taki wybór przyniesie im więcej satysfakcji i korzyści, czy kłopotów.

avatar
Gość
Robert Raczyński

W „mojej” szkole odhaczyłem na plus wszystkie punkty z wyjątkiem opłacalności. I to załatwia sprawę. Wiem, że kryterium ekonomiczne traktowane jest z reguły jako przyziemne i w tej profesji (sic!) nieistotne (W końcu, czy to taka wielka różnica, czy za swoją pensję nauczyciel może sprawić sobie pięć paczek wacików, czy sześć?). Wiem również, że rozdawanie pieniędzy na ogół nie przekłada się bezpośrednio na efekty pracy, ale dopóki nauczyciele karmieni będą ideą, a rozliczani z papierologii i „wysiadywania”, nie można spodziewać się, że będą dokładać sobie obowiązki. Tak, właśnie „dokładać”, bo w Polsce prawdziwe uczenie jest zajęciem dodatkowym! Odbywa się niejako… Czytaj więcej »

avatar
Gość

„Pomimo tego można nie poddać się systemowi i humanizować szkołę.”
Jak to robić skutecznie ?
Jak długo ?
Co pokazuje ostanie 25 lat – czy humanizowanie szkoły ma tendencję wzrostową, czy malejącą ?
Wiele wskazuje na to, że malejącą.
Zatem jak można określić działania nowatorów i entuzjastów, w tym CEO:
– bardzo skuteczne ?
– skuteczne w niewielkim stopniu ?
– prawie całkowicie nieskuteczne ?
– zupełnie nieskuteczne ?
– w pewnym stopniu szkodliwe ?
Niedawno TVP nadała dwie audycje o polskiej szkole. Były druzgocące. I co dalej ? Cisza.
Przed nami kolejne 25 lat … .

avatar
Gość
Basia

Jestem bardzo zainteresowana kursem i pomysłem. W tym roku szkolnym mogłam prowadzić zajęcia koła przyrodniczego w pracowni informatycznej. Ponieważ zwracam dużą uwagę na umiejętność tworzenia samodzielnie przez moich uczniów prezentacji multimedialnych, które są wykorzystywane przez nich do prowadzenia lekcji mogli oni obserwować proces rozwoju tejże właśnie umiejętności.U nas dzieciaki mają swoje peny i zapisują sobie wszystko co robią. Jednak forma e-portfolio jest bardo ciekawym pomysłem. Robimy także dużo innych prac, na przykład kreatywne rebusy przy pomocy komputerów i wieszamy na szkolnych ścianach. Wszystkie te prace mogłyby znajdować się właśnie w e-teczce. Czytałam o praktyce w pewnej szkole (niestety nie w… Czytaj więcej »

avatar
Gość
Renata Matsili

Jacku, w Twojej wypowiedzi słowa klucze, z mojego punktu widzenia, to „odpowiedzialność” i „samoregulacja” procesu uczenia się. Jeśli idzie o to pierwsze, to braki występują głownie po stronie uczniów, a z tym drugim jest kiepsko nie tylko u uczniów, ale i u nauczycieli. Proponuję mobilizację nauczycieli do „samoregulacji uczenia się”, a w drugiej kolejności przenoszenia jej na uczniów, bo trudno uczyć czegoś o czym samemu nie ma się pojęcia. Zwalnianie uczniów od odpowiedzialności prowadzi do zapaści systemów edukacyjnych nie tylko w Polsce. Wczoraj oglądałam film dokumentalny BBC na temat szkół dla trudnej młodzieży w Londynie. Nie napawa optymizmem… Ja pracuję… Czytaj więcej »