Oś Świata/Moja oś świata

Posts Tagged ‘szkoła’

07.09
2018

Cztery pomysły pomagające w nauczaniu. . 1. Pozwolić uczniom przedyskutować problem

Pozwolić uczniom przedyskutować problem

W nauczaniu matematyki nauczycielowi  zależy na tym, aby uczeń samodzielnie i sam rozwiązywał zadanie.

„Samodzielnie” oznacza, że nie dajemy uczniowi gotowych wzorów rozwiązań. Pozwalamy mu zastanowić się i poszukać własnego rozwiązania. Jest to bardzo ważne w nauczaniu matematyki, ponieważ podawanie uczniom gotowych rozwiązań do naśladowania (możliwe, że wtedy szybciej uporają się z rozwiązaniem), powoduje, że w przyszłości uczeń będzie umiał jedynie odtworzyć tok rozumowania, a po pewnym czasie prawdopodobnie zapomni prezentowaną procedurę. Jeśli sam znajdzie rozwiązanie, to będzie to jego rozwiązanie, które zapamięta i być może z powodzeniem zastosuje w innej sytuacji. Jako przykład świadczący o nieskuteczności uczenia schematów, mogę przytoczyć uczenie procentów przy pomocy proporcji. Spotkałam wiele osób dorosłych, które pamiętały, że trzeba zrobić proporcję, ale zapomniały, jak ona wygląda.

Co znaczy, że uczeń rozwiązuje zadanie „sam”? Przeważnie nauczyciel poleca rozwiązanie zadania i daje uczniom czas na zastanowienie się, często pilnuje, aby uczniowie od siebie nie ściągali, czyli nie przepisywali gotowego rozwiązania od innego ucznia. Ten sposób pozbawia ucznia możliwości przedyskutowania problemu i lepszego jego zrozumienia.

Dlaczego nie polecić uczniom wspólnej rozmowy nad zadaniem i wspólnego poszukiwania rozwiązania?

Mogę zrozumieć taki tok postępowania, gdy w grę wchodzi sprawdzian podsumowujący. W czasie procesu uczenia się, gdy uczniowie dopiero poznają temat, warto dać im szansę na przedyskutowanie i analizę problemu. Często w tej dyskusji jeden z uczestników będzie „mądrzejszy” od drugiego, ale korzyść z rozmowy będą mieli obaj. Ten „mądrzejszy” będzie miał szansę na podzielenie się swoją wiedzą, czyli utrwali ją sobie. Okazuje się, że ucząc kogoś, uczymy się my sami. A uczeń „słabszy” nauczy się czegoś i zrozumie lepiej problem. Badania edukacyjne pokazują, że uczeń więcej uczy się od rówieśników  niż od nauczyciela.

Co to jednak znaczy przedyskutować problem, np. w przypadku polecenia rozwiązania zadania? Czasami uczniowie nie rozumieją pojęć zawartych w zadaniu, ale boją się powiedzieć o tym nauczycielowi. Dużo łatwiej wyjaśnić je sobie w parze lub w grupie rówieśniczej. Często uczniowie nie pojmują, na czym polega problem w zadaniu. Weźmy przykład polecenia: „rozwiąż równanie”. Czy uczniowie naprawdę wiedzą, co oznacza „rozwiązanie równania”? Często automatycznie wykonują pewne operacje i znajdują tak zwany – x. Gorzej, jeśli zamiast x ustalimy jako zmienną np. d. Który z uczniów tak naprawdę wie, że to rozwiązanie – ten „x” po wstawieniu do równania ma dać 0=0? Konsekwencje tej niewiedzy mogą być potem katastrofalne, bo uczeń za rozwiązania uznaje te liczby, które z założenia np. nie należą do dziedziny równania.

W dyskusji nad problemem nauczyciel może pomóc pytaniami np.:

  • Jaki mamy w tym zadaniu problem?
  • Co dla was będzie rozwiązaniem tego problemu?
  • Co oznacza polecenie, czego szukamy?
  • O co tu naprawdę chodzi?

Konkluzja 1: Samodzielnie, ale nie samotnie.

Wielu nauczycielom szkoda czasu na dyskusję i pracę w grupach. Wydaje nam się, że podanie gotowego schematu przyspieszy problem i pozwoli uniknąć pomyłek. Faktycznie, oszczędzimy czas, ale ten zysk jest krótkotrwały. Udaje się zrobić więcej, ale nie głębiej, czyli przelatujemy materiał powierzchownie i nie ma on szans na zakotwiczenie się w umysłach naszych uczniów.

Konkluzja 2: Lepiej mniej, a głębiej.

Druga sprawa to unikanie błędów uczniowskich. Bez popełniania błędów człowiek niczego się nie nauczy. Błąd jest nieodzownym elementem procesu uczenia się.

Konkluzja 3: Nie unikać błędów, tylko wykorzystywać je w procesie uczenia się.

01.06
2018

Jak z pożytkiem wykorzystać ostatnie dni szkoły?

Ostatnie dni roku szkolnego poświęcone są wypatrywaniu wakacji, dla nauki szkolnej często bywają stracone. Oceny są już wystawione, uczniowie nie chcą uczyć się czegoś nowego. Ten czas można wykorzystać na pozyskaniu opinii o pracy nauczyciela z uczniami.

Nauczyciel może zadać sobie sam pytania:

  • Co poszło dobrze?
  • Co zmienię w następnym roku?

Ale ponieważ uczniowie są nadal w szkole, to jest to okazja, aby ich poprosić o informację zwrotną na temat nauczania. Źródło uczniowskie jest najlepsze ze wszystkich możliwych. Kto, jak nie uczniowie wiedzą, co i dlaczego poszło dobrze w ich uczeniu się.

czytaj więcej…

28.05
2018

OK nie jest lekiem na całe zło. Część 4: Jakie treści powinny być nauczane?

Jakie treści powinny być nauczane?

Jakie metody nauczania są odpowiednie do danych treści?

Czy przekazywana wiedza powinna mieć widoczne praktyczne zastosowania?

Odniesienia do treści nauczania bardzo trudno doszukać się w strategiach OK. Wydaje się, że ocenianie kształtujące można stosować do nauczania każdych treści. Z innych teorii, np.  Richarda Elmora, wiemy, że treści są ważne i że stanowią jeden z elementów jądra nauczania. Mocno „rozbierając” I strategię, można powiedzieć, że odnosi się ona do treści nauczania, bo mówi o celach, które w uczeniu sobie stawiamy. Jest to jednak tylko mały aspekt dotyczący treści nauczania.

Ocenianie kształtujące nie odnosi się do tego, co na ogół określa się jako metody nauczania. Poszczególne treści wymagają zastosowania odpowiednich metod nauczania, mogą to być np. polecenie rozwiązywania zadań, obserwacja lub wykonywanie eksperymentów, przeprowadzenie projektu, ćwiczenie określonej umiejętności i wiele innych. Tak, jak do wyboru treści, tak i do metod nauczania OK wprost się nie odnosi.

Zastosowanie wiedzy. W strategiach mowa jest o celach uczenia się, ale nie jest powiedziane, że zdobywana wiedza koniecznie musi być przydatna. Ten punkt łączy się z pierwszym – jeśli ocenianie kształtujące nie odnosi się do treści, to również nie odnosi się do ich przydatności.

01.05
2018

Co jest ważne we współczesnej szkole?

Przeczytałam artykuł Teda Dintersmith, który dzieli się czterema pożądanymi zmianami, które powinny nastąpić w edukacji. Postanowiłam streścić tekst, gdyż moim zdaniem dotyka on ważnych spraw, które mam nadzieję w przyszłości nastąpią. W programie SUS staramy się również dążyć do tych zmian wykorzystując ocenianie kształtujące. Zależy nam na tym, aby uczeń miał świadomość celowości i istotności tego czego się uczy, żeby mógł być samosterowny i aby wiedza przez niego zdobywana była wiedzą głęboką, która przyda mu się w dorosłym życiu.

czytaj więcej…

06.02
2018

Ocenianie

Ocenianie w języku polskim jest nierozerwalnie związane z krytyką i stopniami szkolnymi – „oceniam, czyli pokazuję Ci, jak daleko jesteś od ideału”. Większość ludzi lepiej uczy się jednak nie będąc krytykowanym, ale będąc ocenianym. Wiemy to też po sobie. Wielu nawet nauczycieli oświadcza: „Zawsze bałem się klasówek, a na egzaminach miałem ból brzucha! Nigdy więcej żadnych egzaminów!”. „No tak… Ale przecież uczniowie bez stopni nie będą się uczyć!”. To jest zdanie, które wypełnia ten balon, jest ono nieprawdziwe.
04.12
2017

Czas na zmianę w podejściu do oceniania

Przeczytałam artykuł Roberta Ahdoot (opublikowany 22 listopada 2017 r. na portalu Smart Brief) na temat podejścia do oceniania. Zachwycił mnie.  Jasno przedstawia, to o czym od dłuższego czasu myślę.

Jeśli rozmawiam o ocenianiu w szkole, to moi rozmówcy rozumieją je jako wystawianie ocen, testowanie wiedzy i umiejętności i uważają, że szkoła bez takiego oceniania nie jest możliwa. Uważają, że bez stopni uczniowie nie będą się uczyć i argumentują, że stopnie potrzebne są do selekcjonowania uczniów – kto się nadaje do dalszego kształcenia, a kto nie.

czytaj więcej…

29.11
2017

10 sposobów na oszczędzanie czasu i zdrowia nauczyciela

Znalazłam artykuł Rity Platt, w którym proponuje nauczycielom dziesięć rad, aby ich praca była mniej stresująca i czasochłonna. Rady są proste i mogą wydawać się trywialne, ale może warto je sobie przypomnieć. Ja osobiście tylko częściowo się z nimi zgadzam. W teksie poniżej kursywą dodam swoje opinie.

czytaj więcej…

14.08
2017

Przeciwdziałanie wypaleniu zawodowemu jest możliwe

W Polsce mało mówi się o wypaleniu zawodowym nauczycieli. Po przeczytaniu pewnego artykułu (odnośnik na końcu) postanowiłam o tym napisać.

Przeważnie nauczyciel wypalony zawodowo zmienia zawód, a kwituje się to stwierdzeniem – „Nie był dobry, nie nadawał się do zawodu” lub „Znalazł łatwiejszą i lepiej płatną pracę”.

Dlaczego czasami ludzie, którzy pełni nadziei i zapału przychodzą do pracy w szkole tracą go i poturbowani psychicznie zmieniają pracę?

czytaj więcej…

19.06
2017

Wizyta u białoruskich Nastawników

Festiwal OK na Białorusi, 15-16 czerwca 2017

Znowu u nastawiników na Białorusi. Wspaniałe inspirujące spotkanie. Tym razem gościła nas Akademia Pedagogiczna, w której pracują współpracujący z nami w ocenianiu kształtującym nauczyciele akademiccy.

Alena Radziewicz, Tamara Mackiewicz i Mikołaj Zaprudzki

czytaj więcej…

29.05
2017

„Warto oglądać” – o uczniowskim zeszycie i nowej praktyce współpracy nauczycieli. Artykuł Małgorzaty Sulewskiej

Czy uczniowski zeszyt może wpłynąć na jakość uczenia się uczniów i na nauczanie? OK zeszyt na pewno tak, a szczególnie gdy staje się przedmiotem współpracy nauczycieli w dziedzinie nauczania. W ramach programu Szkoła Ucząca Się prowadzonego przez Centrum Edukacji Obywatelskiej i Polsko-Amerykańską Fundację Wolności wprowadzamy z powodzeniem OK zeszyt do szkół od grudnia 2015 roku. Okazało się, że jest on bardzo pomocny w nauczaniu i uczeniu się. W niektórych szkołach nauczyciele stosujący OK zeszyty zaczęli w tym obszarze ze sobą współpracować. Tę drogę wybrała również Szkoła Podstawowa im. Adama Mickiewicza w Skalmierzycach.

czytaj więcej…