Oś Świata/Moja oś świata

Posts Tagged ‘proces nauczania’

15.01
2020

Panel uczniów Szkole Podstawowej nr 3. w Mińsku Mazowieckim

W panelu brali udział uczniowie pracujący obecnie z OK zeszytem na lekcjach matematyki lub języka polskiego, rodzice uczniów oraz absolwenci uczęszczający teraz do liceum, w którym nauczyciele nie pracują (na razie) z OK zeszytem. Panel w dniu 11 stycznia 2020 roku prowadziła organizatorka konferencji Joanna Sułek.

Panel był niezwykle ciekawy, warto przeczytać, co sadzą uczniowie o pracy z ocenianiem kształtującym z wykorzystaniem OK zeszytu.

Przeważały doceniania OK zeszytu za:

  • uporządkowanie materiału i myśli,
  • pomoc w uczeniu się,
  • możliwość przygotowania się do sprawdzianów – uczeń wie, czego ma się nauczyć,
  • znajomość celów i kryteriów,
  • czynnik wpływający na polubienie przedmiotu (matematyki),
  • przyczynienia się do dobrej atmosfery na lekcjach,
  • „matematyka z OK zeszytem nie jest przytłaczająca”,
  • „nie boimy się popełniać błędów”

Rodzice docenili, że mogą zajrzeć do zeszytu, widzą co dziecko umie, a czego jeszcze nie i uważają, że ich dzieci chętniej się uczą i osiągają lepsze wyniki niż bez OK zeszytu. Doceniają porządek, jak i ich dzieci mają w OK zeszycie.

Absolwenci ubolewają, że nie mają już OK zeszytów. Nauczyciele w liceum bardziej stawiają na przekazywanie informacji poprzez wykład. Wspominając pracę z OK zeszytem zauważają, że dzięki OK zeszytowi polubili przedmiot, gdyż wiedzieli, czego mają się nauczyć. Lubili porządek, jaki panował w ich OK zeszytach. Z nostalgią wspominają OK zeszyt, w którym mieli wszystko potrzebne do egzaminu.

Wniosek:

OK zeszyt wprowadza ceniony przez uczniów porządek, pomaga im się uczyć i przygotować do sprawdzianów. To naprawdę dobra rekomendacja.

 

Pytanie 2. Co oznacza OK lekcja i OK system?

Okazało się, że te terminy stworzyli sami uczniowie. Stało się to wtedy, gdy w VII klasie wprowadzono na lekcjach OK zeszyty. Lekcje stały się niezwykłe. Zagościły na nich kubeczki, praca w parach i grupach, patyczki.

Wniosek: Uczniowie patrzą na OK od strony praktycznej. Gadżety pomagają w nauczaniu, ale warto, aby uczniowie wiedzieli, po co je nauczyciel stosuje.

 

Pytanie 3. Który element OK szczególnie pomaga w uczeniu się?

Uczestnicy wypowiadali się po kolei. Największe powodzenie miały kryteria sukcesu. Uczniowie mówili, że dzięki nim wiedzą, czego mają się uczyć i co jest szczególnie ważne.

Następnym często wymienianym elementem były – cele. Doceniano, że dzięki nim wiadomo co będzie na lekcji.

Wymieniano też narzędzia, takie jak: patyczki (każdy może być zapytany), kubeczki (samoocena i nauczyciel dostaje informację).

Pomocne są też próbne sprawdziany, oceniane informacją zwrotną i dopiero po poprawie następuje sprawdzian właściwy, mający wpływ na ocenę stopniem.

Ważna jest też informacja zwrotna, która pokazuje, co już uczeń zrobił dobrze, a co i jak ma poprawić.

Niektórzy doceniali refleksję, choć również uważali, że nie jest ona łatwa do formułowania.

Uczniowie wiążą z OK też pracę uczniów w parach i w grupach.  Dzięki temu, że uczniowie siedzą na lekcjach matematyki w ławkach trzy osobowych, to mogą wzajemnie sobie pomagać i uczyć się od siebie.

Jedna z osób wymieniła jako korzystne zadawanie pytań do lektury, która ma być przeczytana.

Wniosek: Uczniowie bardzo trafnie wymienili, to co w OK pomaga im się uczyć.

  1. Cele i kryteria (I strategia OK)
  2. Informowania nauczyciela, gdzie są w swoim procesie uczenia się (II strategia OK)
  • Informacja zwrotna (III strategia OK)
  1. Praca w grupach (IV strategia OK)
  2. Refleksja (V strategia OK)

 

Pytanie 4. Czy mieliście obawy przed przystąpieniem do pracy z OK zeszytem?

Właściwie wszystkie osoby nie były na początku przychylne proponowanej zmianie.

Oto kilka wypowiedzi:

  • Byłam niezadowolona, bo musiałam zmienić format zeszytu, byłam przyzwyczajona do A5, a tu zaproponowano A4. Ale potem zauważyłam, że większy zeszyt jest lepszy.
  • Przez miesiąc byłam zdziwiona i miałam wiele obawa, potem zauważyłam, że to pomaga.
  • Na początku pytanie: „A po co mi to?”, ale uczniowie szybko się przyzwyczajają.
  • Przekonałam się dopiero po pierwszym sprawdzianie, gdy zauważyłam, że lepiej mi się do niego uczyło.
  • Na początku przepisywałam tylko kryteria i nie lubiłam refleksji.
  • Za pierwszym razem nie pasowała mi kartka z kryteriami i malowanie w zeszycie, a do refleksji to się do tej pory nie przekonałem.
  • Bałem się trochę, ale miałem nadzieję, że to mi pomoże.
  • W moim przypadku poszło łatwo i naturalnie. Nie spodziewałam się, że to tak zmieni uczenie się.
  • Ja podeszłam entuzjastycznie do tego co Pani Sułek zaproponowała, a też wszystko się potem realizowało, weszło w praktykę.
  • Na początku byłam przerażona, ale teraz wiem, że bez tego lekcje nie byłyby takie dobre.

Wniosek. To było niezwykle ważne pytanie. Z odpowiedzi wynika, że uczniowie w przeważającej większości nie chcą zmiany, są jej niepewni, ale też szybko się przyzwyczajają, gdy widza korzyści dla siebie i gdy zapowiedzi się urzeczywistniają w praktyce.

To wskazówka dla nauczycieli rozpoczynających prace z OK zeszytem. Trzeba mieć plan i go realizować, jednocześnie zatrzymywać się na dyskusję, co to daje.

 

Pytanie 5. Pytanie do rodziców: Czy często zaglądacie do OK zeszytów?

Częstość nie ma tu znaczenia. Ważne, że dzieci mówią w domu o lekcjach z OK. Rodzice doceniają indywidualną informację zwrotną, z której można wyczytać wskazówki, jak się uczyć.

Wniosek: Warto włączyć rodziców w OK zeszyt, nawet w wyższych klasach.

Pytanie z sali: Czy można samemu prowadzić OK zeszyt, gdy nauczyciel go nie wprowadza do nauczania?

Z wypowiedzi absolwentów wynika, że jest to trudne. W liceum nauczyciele pracują wykładowo i nie ma czasu na samodzielne tworzenie np. kryteriów.

Ciekawa była wypowiedź jednego z absolwentów, który próbuje na lekcjach języka polskiego tworzyć kryteria sukcesu na podstawie spisu treści. Pewnego razu poprosił o czas, bo nie zdążył z jednym z kryteriów. Nauczycielka zapytała go, co robi, a on wyjaśnił. Kryteria spodobały się nauczycielce, która postanowiła je wprowadzić na swoich lekcjach, a potem nawet rozmawiała o nich z innymi nauczycielami w pokoju nauczycielskim.

Inna absolwentka po wypowiedzi kolegi powiedziała, że może porozmawia ze swoją panie od polskiego.

Wniosek. To daje obraz, że OK jest zaraźliwe i te „zarazki” mogą przenosić nie tylko nauczyciele pomiędzy sobą, ale też uczniowie. Znane są przypadki, gdy sami uczniowie proszą np. nauczyciela fizyki, aby śladem lekcji matematyki prowadził OK zeszyt z uczniami.  

 

 

 

 

 

 

 

02.01
2020

Pytania kluczowe

Pytania kluczowe

Pytania kluczowe są wielka pomocą dla nauczyciela w motywowaniu uczniów do nauki. Nazwa jak myślę, pochodzi od klucza, czyli czegoś co otwiera lekcję. Wiem jednak, że są one trudne do zaplanowania. Przez rok pracy w gimnazjum starałam się wymyślić pytanie kluczowe do każdej lekcji matematyki. Zadanie ekstremalnie trudne.

Pytanie kluczowe, to takie które prowadzi lekcje od jego zadania, po uzyskanie na nie odpowiedzi. Ale również takie pytanie, ma być dla uczniów interesujące i zachęcać ich do poznania tematu i odpowiedzi.

Nauczyciel musi wiedzieć, jakie pytanie zaciekawi uczniów i jednocześnie pod nie zaplanować lekcje. To naprawdę trudne zadanie, ale opłaca się uczniowie chętnie uczestniczą w lekcji.

Niektórzy nauczyciele zachęceni do pracy z pytaniami kluczowymi tworzą w szkole bank takich pytań, aby łatwiej było planować je w procesie nauczania.

Niewiele znajduję artykułów o pytaniach kluczowych, dlatego bardzo się ucieszyłam, gdy natknęłam się na artykuł Lee Watanabe-Crockett, w którym obiecuje przedstawić 100 pytań kluczowych do różnych tematów.

Zdaniem Lee Watanabe-Crockett pytanie kluczowe powinno:

  • inspirować uczniów do poznawania tematu,
  • zachęcać i rozwijać krytyczne myślenia,
  • być zakotwiczonym w rzeczywistości,
  • móc uzyskać na nie odpowiedź.

Ja bym ze swojej strony dodała, że jest ściśle związane z celem lekcji.

Lee Watanabe-Crockett przedstawia 100 pytań kluczowych związanych z różnymi tematami. Przedstawiam je w moim wolnym tłumaczeniu, jeśli chcecie poznać oryginały, zajrzyjcie do artykułu. Niestety nie da się do tych pytań sięgnąć i mieć je już gotowe na lekcję. Mam jednak nadzieję, że ich przedstawienie pomoże wam w wymyślaniu pytań do waszych lekcji.

czytaj więcej…

29.12
2019

Idealny świat bez stopni

W idealnym świecie nie byłoby ocen, sugeruje Susan M. Brookhart autorka artykułu, który ukazał się 26 grudnia 2019, jako przesłanie na 2020 rok.

W Polsce toczy się też dyskusja na temat odejścia od stopni.

Wszyscy zgadzamy się, że uczniowi potrzebna jest opinia o jego pracy, która pomoże się uczyć i poprawiać pracę.

Niestety, w większości systemów edukacyjnych stopnie są wymagane. Występują pod postacią cyfr 1 – 6, liter A – F lub procentów lub w postaci innej skali. Tego typu ocenianie służy wyliczaniu średnich, rangowaniu wyników, sortowaniu itp. Jest to wymóg administracyjny, który nie pomaga uczniom się uczyć.

czytaj więcej…

23.12
2019

Planowanie lekcji z OK

Jak zaplanować lekcje z OK? Przedstawiamy praktyczne wskazówki, nie każda lekcja musi wykorzystać wszystkie z tych wskazówek.  Warto próbować i powoli wprowadzać je do swojego warsztatu pracy.

czytaj więcej…

17.12
2019

Prezent w postaci oceny kształtującej

Właściwa informacja zwrotna pokazuje inspiruje i pokazuje uczniowi możliwości. Uczeń obdarowany informacją zwrotną otrzymuje rzetelną informację, gdzie jest w swoim procesie uczenia się oraz wskazówki, co może zrobić dalej. Specjalnie użyłam słowa „obdarowany”, gdyż informacja zwrotna jest prezentem dla ucznia, z którego może skorzystać, aby lepiej się czegoś nauczyć.

Podzielę się 7 wskazówkami w jaki sposób zadbać, aby ocena kształtująca (informacja zwrotna) pełniła rolę prezentu.

Wskazówki te prawdopodobnie są znane większości nauczycielom stosującym OK, ale mogą być przypomnieniem, a czasami może inspiracją.

czytaj więcej…

14.12
2019

Dwa pytania o OK

Napisała do mnie Ewa Sidor i zadała mi dwa bardzo ciekawe pytania n temat oceniania kształtującego. Jedno dotyczy uczenia uczniów zdolnych w kontekście OK, a drugie pracy z rodzicami w OK. Przedstawiam najpierw pytania Pani Ewy (A), a potem moją odpowiedź (B).

czytaj więcej…

29.11
2019

Nauczyciel towarzyszem ucznia w uczeniu się.

Minęły czasy, gdy rola nauczyciela ograniczała się jedynie do przekazywanie uczniom wiedzy. Obecnie pożądane jest, aby nauczyciel towarzyszył uczniowi w uczeniu się. Przejście na tę pozycję nie jest łatwe dla nauczyciela.

Przekażę kilka wskazówek, które znalazłam w różnych edukacyjnych artykułach, a które można też znaleźć w strategiach oceniania kształtującego.

czytaj więcej…

27.11
2019

O ocenianiu i o konieczności wystawiania ocen

Na początek o tym, czemu służy ocenianie, a potem – jak nauczyciele stosujący ocenianie kształtujące radzą sobie z wystawianiem stopniami na koniec roku. Podam 12 takich kompromisów, ale zapraszam do dzielenia się swoimi sposobami. Proszę przesyłać je na oj adres: danuta.sterna@ceo.org.pl. Opracuję je i powiększę zbiór.

czytaj więcej…

11.11
2019

Rola błędu w uczeniu się

Nie ma wartościowego uczenia się bez popełniania błędu. Frank Wilczek polskiego pochodzenia fizyk, laureat nagrody Nobla powiedział: „Jeśli nie popełniasz błędów to znaczy że nie pracujesz nad dostatecznie trudnymi problemami, a to jest już duży błąd”.

Każda nowa wiedza jest trudna. Łatwe jest tylko to, co już znamy i potrafimy. Ucząc się uczeń próbuje coś, czego jeszcze nie wie lub nie potrafi. Podejmuje ryzyko, że każde rozwiązanie może być błędne lub niewystarczająca. Istnieje możliwość, że potrzebne będą kolejne próby. Dobrze jest, gdy nauczyciel jest gotowy na odpowiednio długi proces uczenia się swoich uczniów, a w nim podejmowanie prób i zauważanie częściowych sukcesów. Ważne jest, aby zastąpić słowo błąd  stwierdzeniem – „jeszcze nie!”. Czyli, jeszcze nie mamy sukcesu, ale jesteśmy na drodze jego osiągania.

Lęk przed popełnieniem błędu blokuje uczenie się, myślenie i kreatywność.

czytaj więcej…

03.11
2019

Rozmowa o edukacji Zviazda – Sterna

Po konferencji – Educamp w Mińsku gazeta Zviazda poprosiła mnie o wywiad, który zamieszczam poniżej. Już drugi raz jestem pod wrażeniem pytań, które zadają dziennikarze. Coś się zmieniło, może świadomość ważności edukacji się zwiększyła. Bardzo dobra tendencja.

czytaj więcej…