Oś Świata/Moja oś świata

Posts Tagged ‘ocenianie kształtujące’

07.09
2018

Cztery pomysły pomagające w nauczaniu. . 1. Pozwolić uczniom przedyskutować problem

Pozwolić uczniom przedyskutować problem

W nauczaniu matematyki nauczycielowi  zależy na tym, aby uczeń samodzielnie i sam rozwiązywał zadanie.

„Samodzielnie” oznacza, że nie dajemy uczniowi gotowych wzorów rozwiązań. Pozwalamy mu zastanowić się i poszukać własnego rozwiązania. Jest to bardzo ważne w nauczaniu matematyki, ponieważ podawanie uczniom gotowych rozwiązań do naśladowania (możliwe, że wtedy szybciej uporają się z rozwiązaniem), powoduje, że w przyszłości uczeń będzie umiał jedynie odtworzyć tok rozumowania, a po pewnym czasie prawdopodobnie zapomni prezentowaną procedurę. Jeśli sam znajdzie rozwiązanie, to będzie to jego rozwiązanie, które zapamięta i być może z powodzeniem zastosuje w innej sytuacji. Jako przykład świadczący o nieskuteczności uczenia schematów, mogę przytoczyć uczenie procentów przy pomocy proporcji. Spotkałam wiele osób dorosłych, które pamiętały, że trzeba zrobić proporcję, ale zapomniały, jak ona wygląda.

Co znaczy, że uczeń rozwiązuje zadanie „sam”? Przeważnie nauczyciel poleca rozwiązanie zadania i daje uczniom czas na zastanowienie się, często pilnuje, aby uczniowie od siebie nie ściągali, czyli nie przepisywali gotowego rozwiązania od innego ucznia. Ten sposób pozbawia ucznia możliwości przedyskutowania problemu i lepszego jego zrozumienia.

Dlaczego nie polecić uczniom wspólnej rozmowy nad zadaniem i wspólnego poszukiwania rozwiązania?

Mogę zrozumieć taki tok postępowania, gdy w grę wchodzi sprawdzian podsumowujący. W czasie procesu uczenia się, gdy uczniowie dopiero poznają temat, warto dać im szansę na przedyskutowanie i analizę problemu. Często w tej dyskusji jeden z uczestników będzie „mądrzejszy” od drugiego, ale korzyść z rozmowy będą mieli obaj. Ten „mądrzejszy” będzie miał szansę na podzielenie się swoją wiedzą, czyli utrwali ją sobie. Okazuje się, że ucząc kogoś, uczymy się my sami. A uczeń „słabszy” nauczy się czegoś i zrozumie lepiej problem. Badania edukacyjne pokazują, że uczeń więcej uczy się od rówieśników  niż od nauczyciela.

Co to jednak znaczy przedyskutować problem, np. w przypadku polecenia rozwiązania zadania? Czasami uczniowie nie rozumieją pojęć zawartych w zadaniu, ale boją się powiedzieć o tym nauczycielowi. Dużo łatwiej wyjaśnić je sobie w parze lub w grupie rówieśniczej. Często uczniowie nie pojmują, na czym polega problem w zadaniu. Weźmy przykład polecenia: „rozwiąż równanie”. Czy uczniowie naprawdę wiedzą, co oznacza „rozwiązanie równania”? Często automatycznie wykonują pewne operacje i znajdują tak zwany – x. Gorzej, jeśli zamiast x ustalimy jako zmienną np. d. Który z uczniów tak naprawdę wie, że to rozwiązanie – ten „x” po wstawieniu do równania ma dać 0=0? Konsekwencje tej niewiedzy mogą być potem katastrofalne, bo uczeń za rozwiązania uznaje te liczby, które z założenia np. nie należą do dziedziny równania.

W dyskusji nad problemem nauczyciel może pomóc pytaniami np.:

  • Jaki mamy w tym zadaniu problem?
  • Co dla was będzie rozwiązaniem tego problemu?
  • Co oznacza polecenie, czego szukamy?
  • O co tu naprawdę chodzi?

Konkluzja 1: Samodzielnie, ale nie samotnie.

Wielu nauczycielom szkoda czasu na dyskusję i pracę w grupach. Wydaje nam się, że podanie gotowego schematu przyspieszy problem i pozwoli uniknąć pomyłek. Faktycznie, oszczędzimy czas, ale ten zysk jest krótkotrwały. Udaje się zrobić więcej, ale nie głębiej, czyli przelatujemy materiał powierzchownie i nie ma on szans na zakotwiczenie się w umysłach naszych uczniów.

Konkluzja 2: Lepiej mniej, a głębiej.

Druga sprawa to unikanie błędów uczniowskich. Bez popełniania błędów człowiek niczego się nie nauczy. Błąd jest nieodzownym elementem procesu uczenia się.

Konkluzja 3: Nie unikać błędów, tylko wykorzystywać je w procesie uczenia się.

25.08
2018

Po czym poznać, że lekcja jest OK? – Natalia Boszczyk

Zamieszczam za zgodą Natalii Boszczyk jej wpis na jej blogu:  https://edujutro.blogspot.com/2018/04/po-czym-poznac-ze-lekcja-jest-ok.html.

Nie skopiowałam zdjęć i rysunków zamieszczonych we wpisie, do nich można sięgnąć poprzez link.

Polecam.

czytaj więcej…

23.08
2018

Co uczniowie zyskują na wspólnym pisaniu?

Tytuł tego wpisu zapowiada zastanowienie się, czy wspólne pisanie tekstów, może pomóc uczniom się uczyć. Ale sprawa ma szerszy zasięg, można za[pytać, czy wspólne wykonywanie przez uczniów poleceń przynosi korzyści dla ciąg uczenia się.  W ocenianiu kształtującym, które propagujemy w szkołach uczących się (program prowadzony przez CEO i PAFW) upowszechniamy strategie OK, w czwartej z nich jest o korzyściach dla uczenia się uczniów płynących z pracy zespołowej.

„Co dwie głowy, to nie jedna”

Można polecać uczniom w czasie procesu uczenia się pracę w zespołach i parach i to niezależnie od przedmiotu i wieku uczniów. Wszystkie wymienione w artykule korzyści można dzięki takiej pracy osiągać też na innych przedmiotach.

Wśród naszych nowatorskich szkół w SUSie proponujemy polecenia wykonania zadań w zespołach, nawet prac domowych i sprawdzianów, przygotowujących do egzaminów.

Im więcej uczenia się wzajemnego i korzystania z wiedzy i umiejętności kolegów i koleżanek, tym naszym zdaniem lepiej.

czytaj więcej…

19.08
2018

Wiesława Mitulska o pracy z celami i kryteriami w edukacji wczesnoszkolnej

Za zgodą Wieslawy Mitulskiej  publikuję jej wpis na FB na temat tego, jak  pracuje z uczniami z celami i kryteriami sukcesu.

Od połowy pierwszej klasy, nowy tydzień rozpoczynam z dziećmi od narady klasowej, na której wspólnie ustalamy najważniejsze cele do pracy w tygodniu. Wspólnie ustalamy kryteria sukcesu. Dzieci potrafią to zrobić, jeśli pomogę im pytaniem – Po czym poznamy, że osiągnęliśmy cel? Skąd będziemy wiedzieć, że osiągnęliśmy cel? Cele i kryteria sukcesu umieszczamy na flipcharcie tak, by dzieci miały łatwy do nich dostęp. W momencie, gdy dziecko uznaje, że wypełniło kryteria sukcesu do konkretnego celu, to obok niego składa swój podpis. Celów nie powinno być dużo. Zwykle jest ich pięć. Każdego dnia, na początku i na końcu zajęć, sprawdzamy jakie cele osiągnęliśmy, co nam jeszcze zostało, dyskutujemy o ewentualnych problemach lub trudnościach. W miarę upływu tygodnia nasza tablica zapełnia się podpisami. Przez cały rok zbieraliśmy kartki z tygodniowymi celami i kryteriami sukcesu, które wspólnie ustalaliśmy. Gdy rozłożyliśmy je na korytarzu szkolnym, stworzyły imponującą wstęgę. Spacer po tak stworzonej wystawie umożliwił dzieciom przekonanie się o tym, jak dużo nauczyły się w ciągu roku, jak wiele celów wspólnie osiągnęliśmy. Podobną rolę spełniło oglądanie wyjętych z segregatora kart portfolio i rozmowa na temat różnych umiejętności, które dzieci zdobyły.

11.08
2018

Samoocena

John Hattie w swoje książce „Widoczne uczenie się dla nauczycieli” zachęca nauczycieli do uwidoczniania uczenia się i nauczania. Takie podejście do nauczania zmienia rolę nauczyciela z wykładającego eksperta na współpracującego z uczniami opiekuna. Dużą pomocą w tym może być  samoocena uczniowska.

czytaj więcej…

14.06
2018

O wykorzystywaniu OK w nauczaniu w liceum – Agnieszka Hliwa

Zamieszczam wpis Agnieszki Hliwy, nauczycielki języka polskiego w Krakowie,  która w kilku punktach opisuje swoja pracę z OK w liceum:

Pracuję z OK w liceum dość długo we wszystkich klasach, w których uczę. Zarówno na podstawie jak i w rozszerzeniu. Spróbuję w punktach uchwycić to, co mam w głowie.

czytaj więcej…

13.06
2018

Dyrektorzy o OK zeszycie

W tym wpisie: Podsumowanie panelu dyrektorskiego oraz plany SUS związane z OK zeszytem

W czasie konferencji na Zamku Królewskim w Warszawie – „ OK zeszyt – ja tu się uczę” odbył się panel dyrektorów szkół, w których nauczyciele pracują z OK zeszytem.

W panelu wzięli udział:

Katarzyna Olejnik z Międzynarodowej Szkoły Podstawowej „Paderewski” w Lublinie

Arleta Szkudlarek ze Szkoły Podstawowej nr 3 im. K. Makuszyńskiego

w Kożminie Wielkopolskim

Jolanta Szlachetka ze Szkoły Podstawowej nr 24 w Zielonej Górze

Romuald Modrzyk ze Szkoły Podstawowej nr 3 im. Janusza Kusocińskiego

Edyta Kalarus ze Szkoły Podstawowej nr 2 im. K. Makuszyńskiego w Chojnie

Paneliści odpowiadali na cztery pytania:

  1. W jaki sposób OK zeszyt wkroczył do Pani/Pana szkoły? Ilu nauczycieli prowadzi OK zeszyty? Jak to się stało, że się nimi zainteresowali? Jaką opinię o OK zeszycie mają pozostali nauczyciele?
  2. Czy dostrzega Pani/Pan korzyści z wykorzystania OK zeszytu po stronie nauczycieli i po stronie uczniów?
  3. Czy znalazł/a Pan/Pani sposób na wspieranie nauczycieli prowadzących OK zeszyty? Co Pani/Pana zdaniem działa, a co nie działa w takim wsparciu?
  4. Czy widzi Pani/Pan możliwość współpracy nauczycieli prowadzących OK zeszyty w Pani/Pana szkole? Co może sprzyjać takiej współpracy, a co ją hamować?

Zanotowałam wskazówki dyrektorów dotyczące sposobów wspierania w szkole nauczycieli prowadzących OK zeszyty z uczniami:

  • Pomaga, jeśli przynajmniej część grona pedagogicznego ukończy kurs internetowy „OK zeszyt”. Dyrektor może pomóc OK zeszytowi w szkole, informując o nim nauczycieli, a także finansując kurs lub jego część.
  • Bardzo pomocny może być lider szkolny – nauczyciel prowadzący OK zeszyt i  przekazujący swojej doświadczenia koleżankom i kolegom. Takich liderów dyrektor powinien doceniać.
  • Dyrektor ma większe szansę na praktykę OK zeszytu, gdy skieruje propozycję do młodych zapalonych nauczycieli, a nie do nauczycieli, którzy mają już ustalone przyzwyczajenia.
  • Bardzo dobrym pomysłem jest zorganizowanie w szkole konferencji lokalnej o OK zeszycie i zaproszenie na nią przedstawicieli innych szkół.
  • OK zeszytowi pomaga znajomość i doświadczenie nauczycieli w ocenianiu kształtującym. Dyrektor może zorganizować doskonalenie w tym kierunku.
  • Warto zapisać szkołę do programu Całościowy Rozwój Szkoły.
  • Warto popierać praktykę OK obserwacji, czyli obserwacji koleżeńskiej lekcji w szkole.
  • Bardzo motywujące jest prowadzenie OK zeszytu przez samego dyrektora w klasach, które uczy.
  • Dyrektor zainteresowany OK zeszytem i entuzjastyczny wobec wdrażania tej koncepcji jest czynnikiem niezwykle motywującym nauczycieli.
  • We wprowadzaniu OK zeszytu do szkoły konieczne jest pozwolenie nauczycielom na wolność i danie im możliwości wyboru.
  • Powinno się pamiętać o zasadzie PPP – Powoli, Pomagać, Podlewać. A przede wszystkim nie przyspieszać procesu.

Dyrektorzy podzielili się planami dotyczącymi tego, jak będą wspierać w przyszłym roku grupę nauczycieli prowadzących OK zeszyt:

  • Organizowanie spotkań, podczas których nauczyciele będą mogli wymieniać się doświadczeniami.
  • Zachęcanie pozostałych nauczycieli do dołączenia do grupy prowadzącej OK zeszyty.
  • Określenie wspólnego celu na dany rok.
  • Wykorzystanie nauczyciela – lidera do podzielenia się doświadczeniem i pokazania lekcji otwartej z wykorzystaniem OK zeszytu.
  • Przekazywanie informacji podczas spotkań zespołów przedmiotowych.
  • Zamieszczenie informacji na stronie szkoły.
  • Podawanie nauczycielom użytecznych stron www (na FB grupa – OK zeszyt, ceo.org.pl/zeszyt-ok).
  • Przedstawianie dobrych praktyk z OK zeszytem na zebraniu rady pedagogicznej.

Zapytaliśmy dyrektorów, jakie widzą zalety OK zeszytu. Wymienili przede wszystkim, co

OK zeszyt daje nauczycielom i uczniom, a mianowicie:

  • zapis procesu myślenia uczniów przydatny zarówno dla uczniów, jak i ich nauczycieli,
  • wolność wyboru dla nauczyciela i brak przywiązania do podręcznika,
  • informację dla nauczyciela, na czym powinien się skupić w nauczaniu,
  • wspólnotę budującą dobre relacje w szkole,
  • zachętę do lepszego przygotowania lekcji przez nauczyciela,
  • możliwość rozwijania kreatywności uczniów,
  • pomoc uczniom w uczeniu się.

A co planujemy w związku z OK zeszytem w programie Szkoła Ucząca Się?

W maju 2018 roku rozpoczęła się III edycja kursu OK zeszyt, ale nadal można do niej dołączyć. Na razie uczestnicy przygotowują się do wprowadzenie OK zeszytu do pracy z uczniami od 1 września.

Planujemy kurs dla zawansowanych, który rozpocznie się w październiku. Przeznaczony jest on dla osób, które przeszły kurs podstawowy i chcą nadal doskonalić swoją pracę z OK zeszytem. Chcielibyśmy, aby kurs wykorzystywał bardziej oceną koleżeńską uczestników. Zapisy rozpoczniemy we wrześniu.

Rozpoczynamy ruch „Praktyka OK zeszytu”, do którego zapraszamy szkoły, w których grupa nauczycieli prowadzi OK zeszyt i chce wymieniać się doświadczeniami i pomagać sobie wzajemnie. Informację o zasadach tej praktyki zamieścimy na stronie sus.ceo.org.pl/zeszyt-ok. Tam też prosimy w nowym roku szkolnym szukać informacji o zgłoszeniu się do tej praktyki.

W ramach Warsztatów Szkół Uczących się (sus.ceo.org.pl/warsztaty-sus) proponujemy szkołom dwa warsztaty z OK zeszytu, trwające około 5 godzin i prowadzone przez nauczycieli prowadzących OK zeszyt w swojej praktyce. Link bezpośredni: https://sus.ceo.org.pl/warsztaty-sus/oferta

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

06.06
2018

Jak wprowadzić informację zwrotną do uczenia się uczniów?

Każdy z nauczycieli spotkał się zapewne z sytuacją, że uczeń nie przeczytał informacji zwrotnej do swojej pracy. Na przykład przed wykonaniem poprawy pracy nie zadał sobie trudu, aby otworzyć dokument z informacją zwrotną lub nie wyraził chęci żadnej poprawy.

Najczęściej dzieje się tak, gdy nauczyciel oprócz informacji zwrotnej dołącza ocenę stopniem. Wtedy uczeń nie jest zainteresowany zamieszczonym komentarzem, a jedynie chce porównać swój wynik z wynikami innych.

Może się również zdarzyć, że uczeń nie jest zainteresowany informacją zwrotną i poprawą swojej pracy, gdyż uznaje, że wystarczy mu praca na minimum i na zaliczenie. W takim przypadku mamy prawdopodobnie do czynienia z uczniem, który został wcześniej skrzywdzony przez systemem edukacyjny. Możliwe, że zaproponowane poniżej propozycje nie pomogą, ale spróbować trzeba.

czytaj więcej…

06.06
2018

OK nie jest lekiem na całe zło w oświacie. Część 5: Relacje.

Jakie relacje powinny być pomiędzy nauczycielem a uczniem?

Z naukowych opracowań profesora Johna Hattiego wynika, że relacje pomiędzy nauczycielem i uczniem są bardzo ważne dla wyników nauczania.

Czy odnajdujemy relacje w strategiach OK? Można byłoby doszukać się ich w każdej z nich, ale nie bezpośrednio. To, że nauczyciel podaje uczniom cele i kryteria, dopuszcza do dyskusji,  przekazuje uczniom informację zwrotną o ich pracy, organizuje uczenie się w grupach, to wszystko buduje dobre relacje i partnerstwo pomiędzy nauczycielem a uczniem. Jednak nie ma strategii o budowaniu relacji.

Jaki wpływ na uczenie się uczniów może mieć współpraca szkoły z rodzicami?

Rodzice – bardzo ważny czynnik w pracy szkoły.  Szczególnie, gdy mamy do czynienia z młodszym dzieckiem. Rodzice mogą pomóc zarówno swojemu dziecku w nauce, jak i nauczycielowi w nauczaniu. Strategie nie wspominają o rodzicach.

01.06
2018

Jak z pożytkiem wykorzystać ostatnie dni szkoły?

Ostatnie dni roku szkolnego poświęcone są wypatrywaniu wakacji, dla nauki szkolnej często bywają stracone. Oceny są już wystawione, uczniowie nie chcą uczyć się czegoś nowego. Ten czas można wykorzystać na pozyskaniu opinii o pracy nauczyciela z uczniami.

Nauczyciel może zadać sobie sam pytania:

  • Co poszło dobrze?
  • Co zmienię w następnym roku?

Ale ponieważ uczniowie są nadal w szkole, to jest to okazja, aby ich poprosić o informację zwrotną na temat nauczania. Źródło uczniowskie jest najlepsze ze wszystkich możliwych. Kto, jak nie uczniowie wiedzą, co i dlaczego poszło dobrze w ich uczeniu się.

czytaj więcej…