Oś Świata/Moja oś świata

Posts Tagged ‘ocenianie kształtujące’

30.10
2018

Mindfulness. Jak uważność może pomoc w nauczaniu?

Wpis dotyczy pojęcia – Mindfulness. Zastanowimy się  jak wykorzystać uważność w pracy nauczyciela. Omówię cztery aspekty:

  1. Koncentrowanie się na chwili obecnej
  2. Świadomość tego, co się czyni
  3. Myślenie pozytywne
  4. Obserwacja bez osądu

czytaj więcej…

24.10
2018

Czemu służy ocenianie w szkole?

Porozmawiajmy o ocenianiu. W tym artykule postaram się odpowiedzieć na pięć pytań:

  • Czemu służy ocenianie?
  • Jak sprawdzić, czy nasz sposób oceniania jest właściwy?
  • Jakiego sposobu oceniania i kiedy używać?
  • Czy uczniowie powinni znać sposób oceniania przed wykonaniem pracy?
  • Czy można jednocześnie stosować oba sposoby oceniania?

 

czytaj więcej…

17.10
2018

Odpowiedź Johna Hattiego na pytania nauczycieli

W czasie webinarium z profesorem Johnem Hattim słuchacze zadali mu kilka pytań. Przedstawiam opis odpowiedzi na cztery pytania:

  1. Jak tworzyć wraz z uczniami kryteria sukcesu?
  2. Co zrobić, aby uczniowie lepiej korzystali z informacji zwrotnych przekazywanych przez nauczycieli?
  3. Jak zapewnić, żeby wszyscy uczniowie otrzymywali informacje zwrotne?
  4. Czy relacje pomiędzy nauczycielem i uczniem wpływają na przyjmowanie przez ucznia informacji zwrotnej i w konsekwencji na uczenie się uczniów?

czytaj więcej…

14.10
2018

Szacunek w pracy nauczyciela

Z okazji Dnia Nauczyciela i w docenieniu pracy pedagoga napisałam dla Was tekst, zawierający 12 możliwych  do osiągnięcia radości w pracy nauczyciela.

Zawód nauczyciela jest zawodem pełnionym dla i z myślą o ludziach. Obojętnie, czy uczymy studenta na studiach, czy ucznia w pierwszej klasie, to uczymy człowieka. Janusz Korczak, którego wszyscy bardzo cenimy powiedział: „Nie ma dzieci – są ludzie…” Trzeba stale mieć to na uwadze. Dziecko nie staje się człowiekiem, ono jest od samego urodzenia człowiekiem i tak, jak każdy z nas powinno być traktowane z szacunkiem. W przypadku dzieci jest to szczególnie ważne, gdyż dziecko nie umie zawalczyć o siebie, o swoje prawa o należną mu życzliwość.

Po tym emocjonalnym wstępie chciałabym przejść do człowieka nieco starszego, czyli do nauczyciela. Decydując się na zawód nauczyciela zgadzamy się, aby odnosić się do podopiecznych z szacunkiem i życzliwością.

czytaj więcej…

11.10
2018

Jak i kiedy przekazywać krytyczne uwagi?

Na postawie wytycznych (https://www.linkedin.com/feed/news/2522764) do przekazywania pracownikom krytycznych zaleceń do ich pracy, opracowałam kilka rad o dawaniu uczniom krytycznych uwag o ich pracy.

czytaj więcej…

09.10
2018

Jak i kiedy przekazywać krytyczne uwagi?

Na postawie wytycznych (https://www.linkedin.com/feed/news/2522764) do przekazywania pracownikom krytycznych zaleceń do ich pracy, opracowałam kilka rad o dawaniu uczniom krytycznych uwag o ich pracy.

czytaj więcej…

26.09
2018

Kto pyta, ten uczy

Jakiego rodzaju pytania zadaje nauczyciel/-ka podczas lekcji uczniom i uczennicom? Przeważnie są to pytania zamknięte, sprawdzające wiedzę uczniów i uczennic. Nauczyciel chce się dowiedzieć, czy uczniowie opanowali materiał i ewentualnie jeszcze raz go powtórzyć, żeby był lepiej utrwalony.

Okazuje się, że pytania mogą być efektywnym narzędziem w nauczaniu. Jednak dzieje się tak wtedy, kiedy stawia się pytania, które uruchamiają myślenie uczniów i uczennic. Mogą to być pytania, na które nie ma jednej prawdziwej odpowiedzi albo do tej prawdziwej dochodzi się w ramach dyskusji.

Podzielę się z Wami sposobami na zadawanie pytań wypracowanymi w programie Szkoła Ucząca Się  (https://sus.ceo.org.pl/) bazującym na ocenianiu kształtującym.

 

czytaj więcej…

22.09
2018

Cztery pomysły pomagające w nauczaniu, część trzecia – Znaczenie pojęć

Bardzo często nauczyciele używają pojęć, które dla nich są już oczywiste, ale dla uczniów są całkiem nowe i w języku potocznym mają zupełnie inne znaczenie. Szczególnie to widać w przypadku pojęć matematycznych. Matematycy ustalili pewien język, ale pamiętajmy, że dla ucznia nie jest on intuicyjny. Weźmy choćby przykład pojęcia „pierwiastek równania”. Dlaczego „pierwiastek”? Pojęcie „pierwiastek” dziecku nie kojarzy się z niczym, a starszemu uczniowi jedynie z pierwiastkiem arytmetycznym, który z pojęciem pierwiastka równania nie ma nic wspólnego.

Inny przykład to ułamki. Dla ucznia poznającego ułamki pojęcie 1/3 jest kompletnie nieintuicyjne, bo jak złożyć w całość: 1 to „jedna książka”, 3 to „trzecia dziewczynka”, a razem? Ten przykład zaprezentowany przed laty przez Witolda Szwajkowskiego, otworzył mi oczy na to, że my dorośli zakładamy, że dzieci urodziły się z językiem matematycznym, a on został wymyślony na użytek nauki i nie jest intuicyjny.

Warto poświęcić czas na głębsze zrozumienie przez uczniów pojęć, którymi się posługują.

Jak to można zrobić?

Uczniowie mogą:

  • porównywać nowe pojęcie z pojęciami, które już znają,
  • zgadywać znaczenie pojęcia,
  • podawać przykłady tego, czym jest dane pojęcie i kontrprzykłady – czyli tego, czym na pewno nie jest,
  • próbować budować własną definicję, używając języka potocznego,
  • budować zdania z danymi pojęciami,
  • określać pojęcie własnymi słowami,
  • układać zadania z pojęciami,
  • pokazywać w niewerbalny sposób znaczenie pojęcia.

Szczególnie ważne jest wprowadzanie pojęć. Musimy zadbać, aby nie było ich za wiele na raz, bo uczniowie będą w stanie ich sobie utrwalić. Np. jeśli na jednej lekcji mówimy o „różnicy”, „sumie”, „odjemnej”, „odjemniku”, „składnikach”, to może być za dużo.

Pokażę kilka przykładów wprowadzania pojęć matematycznych.

Liczba pierwsza:

Najpierw sami zastanówmy się, dlaczego matematycy nazwali liczby pierwsze pierwszymi? Dlaczego one są „pierwsze”, a nie „drugie”? Jeśli nie umiemy tego wyjaśnić to także lekcja pokory dla nas.

Teraz pomysł: na tablicy piszemy w dwóch kolumnach liczby. W pierwszej np.: 2. 5, 17, 31, 41, 59, a w drugiej np.: 4, 16, 33, 81, 122. Teraz prosimy uczniów, aby w parach znaleźli różnice pomiędzy kolumnami. Tak dochodzimy do definicji liczby pierwszej i prosimy uczniów, aby zapisali w zeszycie po 10 przykładów liczb pierwszych.

Prostokąt:

Nauczyciel wprowadza pojęcie prostokąta. Rysuje na tablicy przykłady prostokątów oraz, w innym miejscu, przykłady figur nie będących prostokątami. Nauczyciel pyta uczniów, dlaczego figury narysowane jako pierwsze nazwano prostokątami?

Ostrosłup prawidłowy:

Nauczyciel wprowadza pojęcie ostrosłupa prawidłowego. Pokazuje uczniom bryły, które nie są ostrosłupami prawidłowymi i prosi uczniów, aby powiedzieli, dlaczego te bryły nie pasują.

Własności czworokątów:

Nauczyciel utrwala własności czworokątów. Rysuje różne przykłady czworokątów i zadaje szereg pytań typu: „Które z tych czworokątów mają dwa równe kąty”, „Które z nich maja dwie osi symetrii” itp. Uczniowie wskazują właściwe czworokąty.

Kategoryzowanie i porównywanie jest bardzo dobrym sposobem na zapoznanie się ze znaczeniem pojęć. Można przedstawić uczniom różne pojęcia i poprosić ich o sporządzenie kategorii i zamieszczenie w nich prezentowanych pojęć. Tworzenie przez uczniów kategorii jest lepsze niż ich podawanie.

Konkluzja: Poświęć czas na dogłębne zrozumienie znaczenia używanych pojęć.

 

16.09
2018

Błąd w szkole

Coraz więcej nauczycieli zdaje sobie sprawę, że ważniejsze jest uczenie uczniów krytycznego myślenia niż dążenie do osiągania przez nich wysokich wyników w testach. Pogląd ten jest trudny do zaakceptowania, gdyż nauczyciel w szkole jest rozliczany właśnie z wyników testów swoich uczniów. Jeśli jednak zgadzamy się wewnętrznie, że umiejętność krytycznego myślenia jest ważna, to co możemy w tej sprawie zrobić?

czytaj więcej…

14.09
2018

Cztery pomysły pomagające w nauczaniu. część druga: Zrozumienie przez uczniów kryteriów sukcesu do zadania

W matematyce kryteria do zadania są często zawarte w poleceniu. Jeśli polecenie do zadania brzmi np.: „rozwiąż równanie”, to kryterium do tego zadania jest: „poprawne znalezienie rozwiązania równania”. Jednak nie zawsze da się wyczytać z polecenia kryteria, zatem uczeń może rozumieć polecenie i kryteria zupełnie inaczej niż chciałby nauczyciel. Szczególnie, gdy w zadaniu zawarte są terminy, których uczeń (z różnych powodów) nie zna.

Weźmy przykład zadania: „Znajdź 98 wyraz ciągu liczbowego…..” . Uczeń może nie wiedzieć, co oznacza „wyraz ciągu” , ale też, co oznacza w tym przypadku słowo „znajdź”.

Inny przykład z języka polskiego: „Opisz relacje bohatera z otaczającym go światem”. Nawet po wyjaśnieniu w postaci kryterium: „opiszesz relacje panujące w domu bohatera i relacje bohatera z rówieśnikami”, nadal nie wiemy, co nauczyciel rozumie przez słowo „relacje” i jak nasza praca ma wypełnić te kryteria.

Warto zapytać uczniów, czego ich zdaniem oczekuje od nich nauczyciel. Najlepiej zostawić im chwilę na ustalenie odpowiedzi w parach, a dopiero potem wybrać jedną z par, aby wyjaśniła, co oznaczają zapisane kryteria do zadania.

Dzięki takiemu postępowaniu mamy szansę, że nasi uczniowie lepiej wykonają swoją pracę i osiągną to, co zakładamy.

Konkluzja: Wspólnie przedyskutować polecenie do zadania, określić zrozumiałe dla wszystkich uczniów kryteria sukcesu do zadania.